Na terenie niemieckiego obozu dla jeńców wojennych Stalag II-D w Stargardzie naukowcy odnaleźli szczątki kilkudziesięciu osób.
Ogromna zbiorowa mogiła skrywa wiele ciał
„To bardzo duża mogiła zbiorowa, więc nie jesteśmy obecnie w stanie oszacować, ile dokładnie mamy osób. To mogiła wielowarstwowa – na pewno w jej wierzchniej warstwie odnalezionych zostało co najmniej 40 osób, ale wiemy też, że w kolejnych warstwach znajdują się kolejne szczątki” – powiedział w rozmowie z PAP kierownik Zakładu Genetyki Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie dr hab. n. med. Andrzej Ossowski.
Ze wstępnych oględzin wynika, iż powodem śmierci większość jeńców pochowanych w masowym grobie było wycieńczenie. To dopiero początkowy etap badań, a w takich miejscach naukowcy przeważnie odnajdują również szczątki żołnierzy, którzy zostali zakatowani lub straceni.
Ekstremalnie trudne warunki w obozie – ogromna śmiertelność
W obozie panowały bardzo ciężkie warunki. Jeńcy przebywali najpierw w namiotach, później kopali sobie ziemianki, następnie zaczęto budować baraki. Praca, którą ich obciążano była również bardzo ciężka. Jeńcy wojenni byli wykorzystywani do najcięższych prac, żyli w fatalnych warunkach. To powodowało iż śmiertelność była bardzo wysoka.
Obecnie trwają badania archeologiczne jednego z masowych grobów. Wcześniej natomiast odbyły się badania georadarowe, które pozwoliły na dokładniejszą lokalizację miejsc pochówków.
„Chcielibyśmy docelowo zinwentaryzować całe to miejsce grzebalne, odnaleźć m.in. żołnierzy Wojska Polskiego, którzy na pewno też tutaj spoczęli i finalnie doprowadzić do ich godnego pochówku” – wskazał Ossowski.
Będzie pełna identyfikacja pochowanych osób
Ponadto naukowcy planują przeprowadzenie pełnej analizy antropologicznej i medyczno-sądowej odnalezionych szczątków, a także badań genetycznych.
Oznacza to, że dalszymi etapami projektu będzie ich identyfikacja, oczywiście jeśli będzie to możliwe.
To pierwsze tego typu kompleksowe badania w byłym obozie; wcześniej Agencja Mienia Wojskowego, do której należy teren prowadziła badania sondażowe po tym, jak pasjonaci historii przybliżyli lokalizację miejsca grzebalnego znajdującego się przy kompleksie.
Stalag II-D był jednym z największych obozów jenieckich na terenie III Rzeszy. Od 1939 r. (początkowo działał jako obóz przejściowy, Dulag L) trafiali do niego jeńcy z całej Europy, żołnierze szeregowi i podoficerowie, m.in. żołnierze armii gen. Kleeberga, ale też inni żołnierze polscy, francuscy, belgijscy czy radzieccy. Jeńcy, którzy trafiali do obozu, pracowali w komandach roboczych na całym Pomorzu, m.in. w majątkach ziemskich i przy budowie dróg. Wielu z nich zmarło w trakcie robót – byli chowani w pobliżu miejsca, w którym pracowali. Obóz działał do ewakuacji w lutym 1945 r
Badania na terenie Stalagu II-D zostały dofinansowane ze środków Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.
