Małżeństw gotowych na przysposobienie dziecka w Polsce wcale nie brakuje. Osoby bez szans na posiadanie biologicznego potomstwa chętnie podarują dom i rodzinne ciepło dzieciom, które je utraciły. Procedura adopcyjna to jednak proces wymagający czasu i ogromnego zaangażowania.
Rodzina jest podstawową komórką społeczną i wartością chronioną konstytucyjnie. Niestety zdarza się, że dziecko traci biologicznych rodziców, bądź z różnych przyczyn są im odbierane prawa rodzicielskie. Trafiają wówczas do placówek sprawujących pieczę zastępczą. Pobyt w takiej placówce („domu dziecka”), mimo wszelkich starań, nie zastąpi prawdziwego domu i kochających rodziców. O ile rodzice dziecka żyją, w pierwszej kolejności należy pracować nad umożliwieniem powrotu pod ich opiekę. Gdy jednak jest to niemożliwe, powinno się dokładać wszelkich starań w dążeniu do przysposobienia dziecka.
Przez pojęcie „rodzina” należy rozumieć osoby związane pokrewieństwem biologicznym, ale i prawnym. Należą więc do niej również np. dzieci przysposobione. Korzystają one ze wszystkich praw na równi z dziećmi biologicznymi (np. dziedziczenie). Celem instytucji przysposobienia jest stworzenie silnej relacji między jej stronami i stworzenie dziecku warunków odpowiedniego rozwoju zarówno fizycznego, jak i duchowego.
Rocznie zakwalifikowanych do przysposobienia jest ok. 2,5 tys. dzieci. Cała procedura adopcyjna, w większości przypadków, trwa ok. 2 lata i wymaga wiele cierpliwości i zaangażowania.
Etapy procedury adopcyjnej
- Zgłoszenie do wybranego ośrodka adopcyjnego. Kandydaci na rodziców są informowi o najważniejszych kwestiach związanych z przysposobieniem, m.in. o formalnym przebiegu procesu i swoich szansach na zostanie rodzicami adopcyjnymi. Zgłaszają również swoje „wymagania” względem dziecka (np. wiek) i składają wymagane dokumenty. Ponadto, osoby starające się o adopcję zobowiązane są do odbycia szkolenia oraz poddania się badaniom psychologicznym.
- Wywiad środowiskowy. Ośrodek adopcyjny zapoznaje się z warunkami mieszkaniowymi i materialnymi kandydatów. Przeprowadza się także tzw. „wywiad wewnętrzny” na temat rodziny. Na tym etapie decyduje się czy małżeństwo kwalifikuje się na rodziców adopcyjnych.
- Szkolenia dla przyszłych rodziców adopcyjnych. Tym razem szkolenie ma już na celu przygotowanie do roli rodzica zastępczego. Oznacza to spotkania z psychologami i pedagogami, którzy uświadamiają również o mogących wystąpić problemach wychowawczych. Na zakończenie etapu następuje formalna kwalifikacja kandydatów.
- Spotkanie z dzieckiem. Ten bardzo ważny etap poprzedza zapoznanie się kandydatów z dokumentacją dotyczącą dziecka, w tym z opisem jego historii i charakteru oraz opinią specjalistów. Z czasem spotkania są coraz częstsze, w celu nawiązania kontaktu i oswojeniem z przyszłą rodziną.
- Złożenie wniosku o przysposobienie. Po nawiązaniu więzi i podjęciu decyzji o adopcji przychodzi czas na podjęcie kroków stricte Rodzice składają wniosek w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego.
- Postępowanie sądowe. Już podczas jego trwania dziecko może, za uprzednią zgodą sądu, zamieszkać w nowym domu. Możliwa jest wówczas kontrola kuratora sądowego, bądź pracowników ośrodka.
- Zgoda Sądu na adopcję. Ostatni etap procesu to przede wszystkim radość z oficjalnego zatwierdzenia przysposobienia. Należy też dopełnić ostatnich formalności w urzędzie stanu cywilnego. Dziecku zostaje sporządzany nowy akt urodzenia.
