Stabilne finansowanie szpitali powiatowych, poprawa rozliczeń z NFZ i przygotowanie zmian wspólnie ze środowiskiem medycznym — to główne kierunki prac zapowiadanych w związku ze Szczytem Szpitali Powiatowych. Spotkanie odbyło się 13 listopada w Sejmie z inicjatywy Prawa i Sprawiedliwości. Włączenie do rozmowy dyrektorów placówek, samorządów i ekspertów jest potrzebnym krokiem w dyskusji o bezpieczeństwie pacjentów.
Szczyt Szpitali Powiatowych: od rozmowy do projektu reformy
Sejmowe spotkanie miało rozpocząć proces przygotowania kompleksowej reformy ochrony zdrowia. Organizatorzy zapowiedzieli pracę nad rozwiązaniami opartymi na doświadczeniu osób zarządzających szpitalami, przedstawicieli samorządów oraz zawodów medycznych. Istotnym elementem ma być również analiza rozwiązań stosowanych w innych krajach.
Nie przedstawiono tego procesu jako zakończonych prac nad ustawą. Kolejnym etapem mają być tematyczne grupy robocze, które przeanalizują zgłaszane pomysły i ich następstwa. Takie podejście pozwala połączyć diagnozę problemów z oceną kosztów oraz warunków wdrożenia zmian. Ostatecznym kryterium ma być poprawa sytuacji pacjentów.
Finanse szpitali powiatowych pod presją
Skalę trudności pokazuje analiza Związku Powiatów Polskich obejmująca 207 szpitali i dane za 2025 rok. Stratę na sprzedaży wykazało 91 proc. badanych jednostek. Zobowiązania wymagalne, czyli takie, których termin zapłaty już minął, posiadało 125 placówek. Łączna kwota tych zobowiązań wyniosła około 1,48 mld zł. Dane odnoszą się do analizowanej grupy, a nie automatycznie do wszystkich szpitali w kraju.
Problem dotyczy relacji między przychodami za udzielane świadczenia a kosztami codziennej działalności. Szpitale muszą utrzymać personel, infrastrukturę i gotowość do leczenia. Samorządy odpowiadają za swoje placówki, ale nie określają samodzielnie wszystkich zasad finansowania ochrony zdrowia. Stąd postulat, by odpowiedzialności organizacyjnej towarzyszyły adekwatne środki.
Rozliczenia z NFZ i wyceny świadczeń wśród priorytetów
Wśród obszarów wymagających zmian wskazywane są przewidywalność finansowania, sposób rozliczania wykonanych świadczeń oraz ich wycena. Znaczenie mają także koszty zatrudnienia i zasady organizowania pracy. Według założeń prac programowych tych kwestii nie należy rozpatrywać osobno, ponieważ decyzje podejmowane w jednym obszarze wpływają na całą działalność szpitala.
Przykładem są obowiązujące od 1 kwietnia 2026 r. zasady rozliczania części badań diagnostycznych realizowanych ponad wartość umowy. W diagnostyce obrazowej — tomografii komputerowej i rezonansie magnetycznym — zastosowano współczynnik 50 proc., a w gastroskopii i kolonoskopii 60 proc. Świadczenia objęte kontraktem pozostają finansowane w pełnej wysokości. Zmiany nie dotyczą między innymi dzieci i młodzieży do 18 lat, pacjentów z kartą DiLO oraz programu profilaktyki raka jelita grubego.
Ocena takiego mechanizmu powinna obejmować zarówno wydatki płatnika, jak i rzeczywisty dostęp do badań. Dla pacjenta najważniejsze są termin diagnostyki i możliwość kontynuowania leczenia. Dla placówki — zdolność pokrycia kosztów udzielonej pomocy. Uwzględnienie obu perspektyw jest jednym z warunków trwałej reformy.
Krasnystaw: zbiórka produktów dla szpitalnej kuchni
O sytuacji szpitali przypomniała również zbiórka produktów rolnych dla lecznicy w Krasnymstawie. W odpowiedzi na apel dyrekcji gmina Izbica zorganizowała w dniach 12–13 listopada przekazywanie między innymi ziemniaków, marchwi i cebuli. Produkty mają służyć przygotowywaniu posiłków dla hospitalizowanych pacjentów.
Pomoc mieszkańców pokazuje przywiązanie lokalnych społeczności do swoich szpitali. Nie zastępuje jednak systemowego rozwiązania problemów finansowych. Także nowe wymogi jakościowe potrzebują odpowiedniego finansowania. Od początku 2026 roku jednolity standard żywienia pacjentów zastąpił pilotaż „Dobry posiłek w szpitalu”, a placówki musiały dostosować organizację żywienia do nowych zasad.
Co reforma może oznaczać dla pacjentów i samorządów?
Dla mieszkańców mniejszych miejscowości znaczenie ma możliwość uzyskania pomocy bez dalekich dojazdów i wieloetapowego szukania wolnych terminów. Dla samorządów ważna jest przewidywalność obowiązków i kosztów. Właśnie dlatego w pracach nad reformą potrzebna jest obecność osób, które znają lokalne warunki i odpowiadają za codzienne działanie lecznic.
Zapowiedź dialogu i tematycznych grup roboczych jest dobrym punktem wyjścia do przygotowania zmian. O wartości inicjatywy przesądzą jednak konkretne propozycje: ich finansowanie, wykonalność oraz wpływ na dostęp do świadczeń. Szczyt stanowi początek tej pracy, a nie jej zakończenie. Najważniejszy test pozostaje praktyczny — czy pacjent otrzyma potrzebną pomoc sprawniej, a szpital będzie mógł ją stabilnie zapewnić.
Dane finansowe: analiza Związku Powiatów Polskich za 2025 rok. Zasady rozliczania diagnostyki: komunikat NFZ.
Kontekst: zasady żywienia pacjentów oraz zbiórka produktów dla szpitala w Krasnymstawie.
