Obchodzimy 76. rocznicę przekazania administracji miasta Szczecin Polakom. Z tej okazji prezentujemy Państwu krótką relację z tamtych dni.
5 lipca 1945, po licznych zawirowanich, administracja miasta została przekazana w ręce Polaków. Polskie władze, do dnia przekazania opuszczały Szczecin dwukrotnie, gdyż wiele wskazywało na to, że miasto pozostanie niemieckie. W mieście do 5 lipca funkcjonowały 3 ośrodki władzy. Dwa cywilne, polski i niemiecki oraz wojskowy radziecki. W mieście była przewaga mieszkańców niemieckich, a zaledwie garstka Polaków. Potrzebni byli nowi polscy mieszkańcy.
Decyzja o przekazaniu Szczecina Polsce zapadła za rządów pierwszego polskiego prezydenta miasta Piotra Zaremby, 28 czerwca 1945 r. Ogłoszona Polakom miała zostać już 1 lipca, jednak dopiero 3 lipca udało się zorganizować w Berlinie spotkanie radzieckiego marszałka Gieorgija Żukowa z pierwszym prezydentem Szczecina Piotrem Zarembą. Do spotkania doszło w naczelnej Kwaterze Radzieckich Wojsk Okupacyjnych w Wendenschloss w Berlinie.
Na początku polskiej drogi Szczecina brakowało wszystkiego. Nie było nawet tkanki społecznej, nie wspominając już o normalnych warunkach do życia. Miasto pozbawione było wszystkiego, co było potrzebne do odbudowy. W trudnej sytuacji znaleźni się pierwsi włodarze miasta. Musieli przekonać wielu swoich rodaków, że odbudowa miasta jest możliwa, że ma to sens oraz że Szczecin będzie polski.
Warto wspomnieć, że polska administracja przejęła obszar miasta za wyjątkiem drogi wodnej na Odrze, portu i dzielnic północnych. Zapewne ZSRR chciało utrzymać pełną kontrolę nad grabieżą i wywozem ze Szczecina wszystkiego, co było wartościowe w mieście, a czego nie zniszczyły działania wojenne. Do ZSRR wywożono wszystko, co miało wartość. Traktowano to jako łup wojenny nad pokonanymi Niemcami. Nie uwzględniano potrzeb nowej polskiej administracji, która zaczynała faktycznie od zera odbudowę miasta, nie przejmowano się przemysłem i handlem. Dopiero od marca 1946 roku stopniowo zajęte przez administrację radziecką rejony miasta były przekazywane polskim władzom. Ostatecznie cały port został przejęty przez Polaków 19 września 1947 r.
Gdy przypominamy sobie, w jakim miejscu znajdował się Szczecin w lipcu 1945 r., trudno nie docenić miasta obecnie. Szczecin to miasto, które da się lubić. To miasto z młodą, polską tożsamością. Kolejne pokolenia Polaków postanowiły się z nim związać, bo dziś Szczecin jest miastem ciekawym z niewątpliwym potencjałem. Wspominając 5 lipca 1945 r. warto zwrócić uwagę na to, jaki Szczecin jest dziś, a jaki Szczecin oglądali Polacy 76 lat temu.
Leszek Ślepowroński
POLECAMY TAKŻE:
Miasto pogubiło się na Szczawiowej
Przystanek Jezus w Płotach
Świnoujście: Ojciec legendarnego Wściekłego Psa potrzebuje pomocy!
