5 maja obchodzimy Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych. W Polsce jest ponad 3 mln osób, które posiadają prawne potwierdzenie niepełnosprawności. W rzeczywistości problem ten dotyka dużo więcej ludzi.
Zrozumieć potrzeby
Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych obchodzony jest w całej Europie. Zwyczaj ten narodził się we Francji na początku lat 90. XX wieku. Tego dnia w Polsce ustanowiono również Dzień Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną. To okazja do refleksji i rozmowie o problemach osób, które na co dzień zmagają się z niepełnosprawnościami. Tych, dla których wyzwaniem jest wyjście z domu i samodzielna egzystencja.
Według danych z poprzedniego Narodowego Spisu Powszechnego liczba osób niepełnosprawnych wynosiła niemal 4,7 mln, co stanowi ponad 12 % ludności Polski. Prawne potwierdzenie swojego stanu posiadało wówczas ponad 3,1 mln osób, z kolei ok. 1,6 mln uznanych zostało za niepełnosprawnych biologicznie (tzn. osoby, które odczuwają ograniczenia sprawności w wykonywaniu czynności podstawowych dla swojego wieku).
Dotychczas, 5 maja na całym świecie organizowano liczne marsze, spotkania, wykłady czy wystawy w geście solidarności z osobami niepełnosprawnymi. Niestety, obecnie organizacja takich wydarzeń jest znacznie utrudniona, a wiele z nich odbywa się za pośrednictwem Internetu.
Prawa osób niepełnosprawnych
Prawa osób niepełnosprawnych są zagwarantowane przepisami Konstytucji RP. W art. 32 ust. 2 stanowi ona, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. W dalszej części aktu podkreślony jest nakaz zapewnienia przez władze publiczne szczególnej opieki osobom niepełnosprawnym (art.68 ust.3), a także pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej (art.69).
W uchwalonej 1 sierpnia 1997 roku Karcie Praw Osób Niepełnosprawnych zaakcentowano ich prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia, w tym prawo do:
- dostępu do dóbr i usług umożliwiających pełne uczestnictwo w życiu społecznym,
- dostępu do leczenia i opieki medycznej (w tym m.in. rehabilitacji, czy zaopatrzenia w potrzebny sprzęt),
- dostępu do rehabilitacji mającej na celu adaptację społeczną,
- wyboru formy edukacji (specjalnej lub z pełnosprawnymi rówieśnikami),
- pomocy specjalistycznej (m.in. psychologicznej i pedagogicznej),
- pracy zgodnie z kwalifikacjami, a także do warunków pracy dostosowanych do potrzeb niepełnosprawnych,
- zabezpieczenia społecznego z uwzględnieniem kosztów związanych z niepełnosprawnością,
- życia w środowisku wolnym od barier funkcjonalnych,
- posiadania reprezentacji swojego środowiska,
- pełnego uczestnictwa w życiu publicznym, społecznym i kulturalnym.
