Dzień Babci i Dzień Dziadka to idealna okazja do tego, by przypomnieć seniorom o bezpieczeństwie. Policja i inne instytucje od lat prowadzą wiele kampanii informujących o oszustwach, których ofiarą padają emeryci. Jednak pomimo nagłaśniania przypadków kradzieży oraz apelowania o zachowanie wzmożonej czujności, pokrzywdzonych seniorów wciąż przybywa. Komenda Główna Policji informuje, iż w 2020 r. oszukanych zostało ponad 5000 polskich seniorów, wskutek czego stracili blisko 86 milionów złotych. W porównaniu do 2019 r. jest to gorszy bilans.
Życie w samotności, dobroduszność i ufność – wszystko to sprawia, że osoby starsze wciąż stanowią łakomy kąsek dla oszustów. Pomimo dość powszechnej wiedzy o mechanizmie działania tzw. metody „na wnuczka” od lat jest to najpopularniejszy sposób na pozbawienie seniorów ich oszczędności. Ta – niestety skuteczna – metoda wyłudzania pieniędzy polega na tym, iż przestępca podający się za wnuczka czy wnuczkę kontaktuje się z osobą starszą i informuje jej, że jest w nagłej potrzebie (np. musi opłacić studia, okazyjny zakup mieszkania) i w związku z tym prosi o pożyczkę. Następnie do mieszkania ofiary przybywa osoba, która oznajmia, iż jest np. przyjaciółką wnuczki i że została przez nią poproszona o odbiór pieniędzy, gdyż ona sama jest zajęta załatwianiem formalności. Po fakcie okazuje się, iż prawdziwy wnuczek czy wnuczka o całym zdarzeniu nie mieli pojęcia…
Niestety metody oszustw ewoluują. Przestępcy wymyślają coraz to nowsze sposoby na to, by uwiarygodnić okoliczności czynu i osłabić czujność osoby w podeszłym wieku. Mechanizmy działania są jednak podobne.
Jakie metody są stosowane przez oszustów, poza słynną metodą „na wnuczka”?
Metoda „na policjanta” polega na tym, iż oszust podszywa się pod przedstawicieli różnych służb, budzących zaufanie i respekt osób starszych. Przykładowo, fałszywy policjant składa seniorowi wizytę i informuję, iż ktoś z rodziny popełnił przestępstwo i proponują „polubowne załatwienie sprawy” – czyli wręczenie łapówki.
Czasem oszuści posługują się jeszcze bardziej haniebnymi i bezczelnymi metodami. Przykładowo: najpierw dzwonią do seniora i działają według schematu oszustwa „na wnuczka”. Po zakończonym telefonie kontaktują się ponownie, lecz tym razem podszywając się pod funkcjonariusza Policji czy Centralnego Biura Śledczego. Informują, iż senior był celem ataku oszusta, którego już zdołali namierzyć. Proszą wówczas seniora by wziął on udział „w zasadzce” i by przekazał żądaną kwotę, która następnie będzie zwrócona.
Są również metody, poprzez które dochodzi do bezpośredniego okradania mieszkania osoby starszej, która nawet nie zdaje sobie z tego sprawy. Seniorzy powinni uważać na tych, którzy podają się za przedstawicieli administracji budynków, telekomunikacji czy gazowni. Przy tej metodzie oszuści często działają w parach. Podczas gdy senior np. pokazuje liczniki jednemu z nich, drugi w tym czasie okrada mieszkanie.
Poza wskazanymi metodami, oszuści coraz prężniej działają w sieci.
Jak się zabezpieczyć?
Choć wyżej wskazano tylko przykładowe metody działania, to jednak mechanizmy są podobne. Wszystkie te metody bazują na wzbudzaniu zaufania i podszywaniu się pod inną osobę.
Każdy senior powinien przestrzegać kilku zasad:
- Nigdy nie przekazuj pieniędzy obcym osobom (nawet jeśli twierdzą, iż są dobrymi znajomymi kogoś z rodziny),
- Nigdy nie otwieraj drzwi, jeśli nie masz pewności kto jest po drugiej stronie, jeśli nie wiesz jaki jest cel wizyty lub jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości,
- Jeśli ktoś podaje się za funkcjonariusza Policji czy administracji, żądaj okazania dokumentu i przyjrzyj mu się dokładnie,
- Jeśli wydaje ci się, że ktoś cię oszukał, natychmiast powiadom o tym policję!
Warto również w stanowczy sposób pozbywać się natrętów. W tym celu możesz powiedzieć, iż przed podpisaniem umowy, zawsze konsultujesz się z rodziną, nie załatwiasz spraw pieniężnych przez telefon bądź nie przyjmujesz niezapowiedzianych wizyt.
Gdy jednak ktoś nas oszuka…
W przypadku oszustwa nie zwlekajmy i zgłośmy sprawę na policję. Dzięki szybkiej reakcji będzie istniało większe prawdopodobieństwo schwytania oszusta.
Warto pamiętać także o Ośrodkach Pomocy Pokrzywdzonym, które działają na terenie całego kraju. Ośrodki te, dzięki dofinansowaniu z Funduszu Sprawiedliwości świadczą m. in. bezpłatną pomoc prawną, zapewniają wsparcie psychologiczne oraz wspierają materialnie pokrzywdzonych przestępstwem.
W Szczecinie pokrzywdzeni mogą skorzystać ze wsparcia Okręgowego Ośrodka Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem, który jest prowadzony przez Stowarzyszenie SOS dla Rodziny przy ul. Energetyków 10, 70-656 Szczecin. Ze szczecińskim ośrodkiem można się skontaktować pod numerem całodobowego telefonu: 663 606 609.
Więcej o szczecińskim Ośrodku Pomocy oraz o pozostałych Ośrodkach w naszym regionie dowiesz się TUTAJ
