Ciągle niewielu szczecinian wie, że na szczecińskim Skolwinie po wojnie osiadł Generał Mieczysław Boruta Spiechowicz. Najstarsi mieszkańcy Skolwina wspominają go jako kulturalnego, pomocnego i troszczącego się o mieszkańców generała. Niestety przez to, że był żołnierzem błękitnej armii, nie miał łatwego życia z komunistycznym reżimem.
Generał Boruta Spiechowicz przyszedł na świat w wielodzietnej rodzinie w Rzeszowie 20 lutego 1894 jako jeden z piętnaściorga rodzeństwa. W 1903 roku rodzina przeniosła się do Warszawy, gdzie uczył się i działał w drużynach harcerskich. W 1913 roku wyjechał do Antwerpii na studia i wstąpił do Związku Strzeleckiego.
Służba podczas I wojny światowej
Te doświadczenia stały się mocnym startem do kariery oficerskiej w Legionach w 1914 roku. Walczył w I wojnie światowej, w listopadzie 1918 roku wstąpił zaś do Wojska Polskiego. W 1919 roku objął dowództwo nad 143. Pułkiem Strzelców Kresowych, przemianowanym później na 4. Pułk Strzelców Podhalańskich. Dowodzone przez niego oddziały skutecznie walczyły na frontach. Dowodził jedną z ważnych bitew w tzw. „Biwie Warszawskiej” za został odznaczony Orderem Virtutti Militari. Zwierzchnicy generała we wniosku o nadanie orderu IV klasy, a więc złotego, napisali:
W dniu 20 sierpnia 1920 r. podczas forsowania przeprawy przez Bug pod Grannem, podpułk. Mieczysław Boruta-Spiechowicz, dowódca 4. psp wykazał czyny wybitnego męstwa. Przeprowadziwszy szybko rozwinięcie swego pułku, umiejętnie prowadził energiczny i skuteczny atak, przyczem znajdując się cały czas w ogniu karabinów maszynowych i karabinów szedł w linii tyralierskiej, ani na chwile˛ nie przestając kierować akcją i naocznie oglądałem sprężystość´ i energie˛ działania ppłk. Boruty-Spiechowicza. Po zdobyciu Grannego, ppłk Boruta-Spiechowicz w szybkim pościgu za nieprzyjacielem zajął w walce wieś Piertejewo jednym batalionem i wytrwał tam przez kilka godzin aż do nadejścia posiłków; w tej ostatniej fazie bitwy ppłk Boruta-Spiechowicz obok dobrego kierownictwa wykazał również wielka˛ inicjatywę osobistą.
Wielki dowódca
W trakcie wojny obronnej dowodził Grupą Operacyjną „Bielsko” (przemianowaną 3 września na „Borutę”). Pod jego rozkazami znalazł się m.in. Stanisław Maczek. Obrona południowo-zachodniej części kraju zamieniła się szybko w desperacki odwrót. Gdy generał uświadomił sobie klęskę, postanowił przedostać się do Lwowa, gdzie natychmiast wdał się w konspirację antysowiecką. Od generała Mariana Żegoty-Januszajtisa przejął zwierzchnictwo nad Polską Organizacją Walki o Wolność, ale dzień po nominacji, 13 grudnia 1939, został aresztowany przez NKWD. W moskiewskim więzieniu na Łubiance był przetrzymywany do podpisania układu Sikorski-Majski. Po uwolnieniu z więzienia ewakuował się do Iranu. Pełnił funkcję dowódcy 5. Wileńskiej Dywizji Piechoty, a później – od sierpnia 1943 roku do końca wojny – dowódcy 1. Korpusu Polskiego. Po zakończeniu wojny zdecydował się na powrót do ojczyzny.
Powrót do ojczyzny
W 1946 roku przybył do Skolwina. W Skolwinie osiedlano głównie wojskowych. Tutaj swoje miejsce znaleźli kombatanci, którzy przeszli różne fronty. Tutaj również zamieszkali powracający do kraju sybiracy. Wśród mieszkańców generał cieszył się ogromnym szacunkiem.
Zawsze pierwszy mówił dzień dobry. Na procesjach Bożego Ciała w generalskim mundurze prowadził księdza, jak wspominają mieszkańcy.
Zawsze szanował człowieka. Gdy ktoś powiedział do jego pracownika, który pomagał mu na gospodarstwie, że jest parobkiem u generała, ten od razu strofował adwersarza. To nie parobek a współpracownik.
Pani Janina Grześkowiak określana przez skolwiniaków jako babcia Janeczka wspomina:
Kiedyś nasza córka zachorowała poważnie. Po wizycie w szpitalu okazało się, że trzeba ściągnąć lek zza granicy. Gdy wracaliśmy ze szpitala natknęliśmy się na generała. Zapytał co się stało, kiedy opowiedzieliśmy mu co się przytrafiło, powiedział, że mamy się nie martwić. Załatwił przez swoich znajomych lek dla naszej córki i nie wziął za to żadnych pieniędzy. Troszczył się o każdego i starał się pomóc każdemu kto przyszedł do niego z jakąś sprawą.
Trudne czasy powojenne
Niestety, jak to w tamtych czasach było, kilka osób było mu nieprzychylnych i generał był śledzony. Jak wynika z akt IPN, co najmniej 4 osoby zamieszkujące na Skolwinie donosiły komunistom na niego. Wspominają również mieszkańcy, jak któregoś dnia przyjechali UBowcy by aresztować generała, ten kazał im chwilę zaczekać i wszedł do domu. Po chwili wyszedł w mundurze generała i pogonił towarzystwo. Generałą mógł aresztować tylko równy rangą lub starszy stopniem.
Był pierwszym sołtysem Skolwina, bo po wojnie Skolwin był podszczecińską wsią. Był również członkiem Wojewódzkiej Rady Narodowej, cały czas otwarcie bronił rolników i stawał w ich obronie. Po tym, gdy skrytykował władze komunistyczne został wydalony z rady, a te rozpętały przeciwko niemu ostrą kampanię również medialną. W gazetach ukazał się wiersz prześmiewczy o generale. Komuniści coraz mocniej uprzykrzali mu życie i nękali rewizjami. W końcu generał Boruta Spiechowicz wyjechał do Zakopanego.
Mimo podeszłego wieku, generał aktywnie pracował na rzecz zmian. Był jednym ze współtwórców ROPCiO, Komitetu Porozumienia na rzecz Samostanowienia Narodu. Publicznie pokazywał się w mundurze wzoru przedwojennego, czym doprowadzał do wściekłości komunistyczne władze. W takim stroju wystąpił podczas I Zjazdu NSZZ „Solidarność”. Wtedy generał powiedział słynne słowa:
Jako najstarszy generał II Rzeczpospolitej żyjący wiernie nad Wisłą, wzywam was, drodzy przyjaciele, w imię miłości, a nie nienawiści: uczcie się żyć pospołu z myślą o Polsce i tylko o Polsce.
Przeżył niemal wszystko, co najgorsze w XX wieku, jednocześnie reprezentując swoim życiem to, co najlepsze. Zmarł 13 października w 1985 roku w Zakopanem, u stóp gór, które – jak przystało na Podhalańczyka – kochał.
Polecamy także:
Rower miejski miał być alternatywą dla zakorkowanego miasta
Police: Niewybuch na terenie Zakładów Chemicznych
Goleniów: Płać i płacz. Drastyczne podwyżki za śmieci uchwalone
