Ulica Komuny Paryskiej w Szczecinie (dawniej Marchandstraße) zlokalizowana jest w dzielnicy Niebuszewo, zaraz przy granicy z dzielnicą Żelechowa i Drzetowo – Grabowo. Jakie wydarzenia miała upamiętnić ta nazwa?
W 1870 roku Francja przegrywa wojnę z Prusami . Upada II Cesarstwo, cesarz Napoleon III zostaje zdetronizowany i rozpoczyna się oblężenie Paryża. Proklamowano III Republikę, a jej późniejszy premier – Louis Adolphe Thiers – przyjmuje niekorzystne warunki pokojowe kanclerza Bismarcka. Na ich mocy Francja traci Alzację, 1/3 Lotaryngii i musi zapłacić 5 mld franków kontrybucji.
Tymczasem w opanowanym głodem mieście nad Sekwaną nastroje ulegają radykalizacji. Było to spowodowane głównie przez agitacje członków I Międzynarodówki. Nawoływali oni do nowej rewolucji, która miała zapobiec restauracji monarchii i przeciwstawić się nierównościom społecznym. Zwolenników znaleźli wśród robotników, zubożałych drobnomieszczan i drobnych kupców.
Powstała z inicjatywy agitatorów Gwardia Narodowa słusznie budziła niepokój. Z 17 na 18 marca Thiers wysyła oddział wojska po 227 armat rozlokowanych w dzielnicach Belleville i Montmartre, w obawie przed zainkasowaniem ich przez gwardzistów. Na miejscu wojsko, przekonane przez tłum, odmawia posłuszeństwa. Dowódca, gen. Lecomte, zostaje rozstrzelany. Co ciekawe, wraz z nim przypadkowo dokonano egzekucji na samym dowódcy Gwardii Narodowej, gen. Thomasie, który ubrany był po cywilnemu.
W mieście władzę przejmuje tzw. Komuna Paryska. Pierwszym etapem działań było zajęcie budynków instytucji państwowych i niszczenie archiwów. Następnie wyłoniono deputowanych do władz i najwyższą władzę wykonawczą Komuny – Komisję Wykonawczą. 28 marca jako symbol ruchu został przyjęty Czerwony Sztandar.
Kolejnym etapem było wydanie szeregu aktów prawnych. Priorytetem była sprawa całkowitego rozdziału Kościoła od państwa, czego też dokonano dekretem z dnia 3 kwietnia 1871 roku. Rozpoczęto usuwanie duchownych ze szkół i szpitali. Dzieciom w szkołach zakazano odmawiania modlitwy, mówiono, że „Marsylianka” zastąpiła „Ojcze nasz”. Inne wydane akty to m.in. : dekret przekazujący robotnikom fabryki i warsztaty opuszczone przez właścicieli; dekret o zniesieniu nocnej pracy w piekarniach (?!), czy o wywłaszczeniu właścicieli teatrów. Pojawiły się również tak absurdalne postulaty, jak wprowadzenie ubezpieczenia od bezrobocia.
W ramach przeprowadzonej przez Komunę „czystki” zamknięto około 30 gazet opozycyjnych i wzięto na zakładników 200 osób, które następnie zamordowano i pochowano we wspólnym dole. Wśród zabitych był abp. Paryża Georges Darboy.
Komuna ostatecznie upadła 27 maja 1871 roku po ataku wojsk III Republiki. Rozstrzelano ok. 17 tys. komunardów, a ok. 30 tys. trafiło do więzień i kolonii. W czasie rządów Komuny, walk i celowego podpalania całych ulic przez komunardów Paryż poniósł straty większe niż podczas II wojny światowej.
Pozytywnym skutkiem obalenia Komuny było sparaliżowanie, na pewien czas, działań marksistowskich w Europie. W 1876 roku rozwiązano Międzynarodówkę, a II Międzynarodówka powołana została do życia dopiero w 1889 roku.
