22 czerwca Rada Ministrów przyjęła nowe przepisy, dzięki którym ukrócone zostaną nieuczciwe praktyki sprzedawców wykorzystujących nieświadomość osób starszych. Nowe przepisy mają chronić wszystkich tych, którzy ulegając technikom marketingowym, podpisali rażąco niekorzystną dla siebie umowę.
Oszukańcze procedery
Cudowne garnki, kołdry z wielbłąda, materace czy uzdrawiające preparaty… To właśnie na zakup takich przedmiotów w wygórowanych cenach dają się często naciągnąć osoby starsze. Nieuczciwy sprzedawcy, stosując odpowiednie techniki marketingowe, nakłaniają seniorów do kupna bardzo drogich gadżetów, wykorzystując ich ciężką sytuację lub nieznajomość skutków umowy. Nieświadomi i zmanipulowani seniorzy zaopatrują się wówczas w przedmioty, których pilnie nie potrzebują, a których wartość niekiedy wielokrotnie przewyższa normalne ceny rynkowe. Chwilę po zakupie odczuwają radość, a niekiedy nawet dumę z posiadania ekskluzywnego towaru. Wkrótce zdają sobie sprawę, iż zostali po prostu oszukani…
Nowe przepisy. Czy to koniec z naciągaczami?
Projekt nowelizacji przepisów Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości. Zmiany dotyczą nakłaniania osób starszych, przy wykorzystaniu technik marketingowych, do nabywania towarów w bardzo wysokich cenach. Nowe regulacje obejmują także m.in. pożyczki-chwilówki udzielane przez parabanki oraz umowy pożyczki, gdy zabezpieczeniem niskiej kwoty, jaką otrzymuje klient, jest przeniesienie własności nieruchomości o wielokrotnie wyższej wartości.
Zgodnie z nowymi przepisami poszkodowany będzie mógł żądać od osoby albo przedsiębiorstwa, z którym zawarł rażąco niekorzystną dla siebie umowę, unieważnienia całej umowy. Dotychczas oszukany mógł żądać jedynie zwrotu części pieniędzy.
Ponadto wydłużony został czas, w którym poszkodowany będzie mógł zgłosić oszustwo. Termin przedawnienia, czyli okres dochodzenia swoich praw przez poszkodowanych, będzie upływał po 6 latach od zawarcia umowy, a nie jak dotąd – po 2 latach. To bardzo ważna zmiana, bowiem oszukane osoby często po wielu miesiącach, a nawet i latach zdają sobie sprawę z zawarcia niekorzystnej umowy.
Co dokładnie ma się zmienić?
Nieuczciwe praktyki sprzedawców (a raczej zwyczajnych oszustów) wywołują skutki analogiczne do wyzysku, o którym mowa w art. 388 Kodeksu Cywilnego:
Art. 388 [Wyzysk]
§ 1. Jeżeli jedna ze stron, wyzyskując przymusowe położenie, niedołęstwo lub niedoświadczenie drugiej strony, w zamian za swoje świadczenie przyjmuje albo zastrzega dla siebie lub dla osoby trzeciej świadczenie, którego wartość w chwili zawarcia umowy przewyższa w rażącym stopniu wartość jej własnego świadczenia, druga strona może żądać zmniejszenia swego świadczenia lub zwiększenia należnego jej świadczenia, a w wypadku gdy jedno i drugie byłoby nadmiernie utrudnione, może ona żądać unieważnienia umowy.
§ 2. Uprawnienia powyższe wygasają z upływem lat dwóch od dnia zawarcia umowy.
Pomysłodawcy nowych regulacji stwierdzili, że słabość wyzyskiwanej strony nie polega jedynie na niedołęstwie bądź niedoświadczeniu. Często chodzi także o brak wiedzy co do faktycznych skutków zawieranej umowy. Umiejętne przedstawienie niekorzystnej oferty połączone najczęściej z wytwarzaniem presji czasu powoduje, że kupujący są przeświadczeni o atrakcyjności oferty i niestety tracą potrzebę dokonania jej weryfikacji czy porównania z innymi ofertami przed zawarciem umowy.
Dodatkowo zmianie ma ulec §2 wskazanego przepisu. Po zmianie umowę podważyć będzie można w ciągu 3 lat, a konsumenci będą mieli na to 6 lat.
Projektowana zmiana art. 388 precyzuje ponadto, że do rażącego przewyższenia dochodzi wówczas, gdy wartość świadczenia jednej strony jest co najmniej dwukrotnie wyższa. Do tej pory nie było definicji „przewyższenia wartości w stopniu rażącym”. Do tego to nie kupujący, lecz sprzedawca będzie musiał udowodnić, że wartość sprzedanego towaru lub usługi nie jest dwukrotnie wyższa.
Zaakceptowany przez Radę Ministrów projekt ma również wyeliminować inne, niekorzystne praktyki. Nowe przepisy miałyby udaremnić możliwość wzywania do próby ugodowej lub wszczęcia mediacji tylko w tym celu, by przerwać bieg przedawnienia. Odtąd bieg przedawnienia byłby zawieszony, ale nie przerwany.
Dzieci dłużników również zyskają na nowelizacji. Obecnie po ukończeniu 18 roku życia dzieci odpowiadają na równi z rodzicami za zobowiązania czynszowe oraz inne opłaty dotyczące najmu. Dzieje się tak nawet, gdy młode osoby uczą się, nie mają żadnych dochodów i pozostają na utrzymaniu rodziców. Projekt likwiduje tę niesprawiedliwą zasadę.
Projekt zawierający opisane wyżej zmiany trafił do Sejmu. Projektodawcy wyrażają nadzieję, iż głosowanie nad korzystnymi zmianami odbędzie się ponad podziałami i nowe regulacje wkrótce zaczną obowiązywać.
Bezpłatna pomoc dla pokrzywdzonych
Warto pamiętać, że pokrzywdzeni mogą skorzystać z bezpłatnego wsparcia prawnego, psychologicznego czy materialnego w Ośrodkach Pomocy, które działają dzięki dofinansowaniu ze środków Funduszu Sprawiedliwości otrzymanych z Ministerstwa Sprawiedliwości.
Pokrzywdzeni mogą skorzystać z profesjonalnej, bezpłatnej pomocy z zakresu prawa i psychologii, niezależnie od tego jaki mają status materialny. Na terenie naszego kraju działa aż 370 takich Ośrodków.
W Szczecinie Okręgowy Ośrodek Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem prowadzony jest przez Stowarzyszenie SOS dla Rodziny przy ul. Energetyków 10. Z Ośrodkiem tym można się skontaktować pod numerem telefonu: 663 606 609 (telefon całodobowy) bądź za pomocą poczty elektronicznej: [email protected]
Dodatkowo, w naszym regionie możemy udać się do pozostałych lokalnych Ośrodków w: Policach, Gryfinie, Kamieniu Pomorskim, Goleniowie, Choszcznie, Gryficach, Łobzie, Pyrzycach, Myśliborzu i Świnoujściu.
Wykaz i dane teleadresowe wszystkich Ośrodków Pomocy w naszym regionie znajdziesz TUTAJ
Polecamy także:
Trzy dziewczynki mają identyczny wygląd i grupę krwi
